Bizim Sözlük ve Yöre Şivesi
📚 ERMENEK YÖRE SÖZLÜĞÜ
| 🏔️ Ermenek Şivesi | 🇹🇷 Türkçe Karşılığı |
|---|---|
| Gı | Kız / Hitap sözü |
| Gari | Artık |
| Hele | Şimdi / Bir dur |
| Nöörüyön? | Ne yapıyorsun? |
| Gidiyom | Gidiyorum |
| Geliyom | Geliyorum |
| Dey | De / Söyle |
| Baa | Bana |
| Saa | Sana |
| Ora | Orası |
| Bura | Burası |
| Şindi | Şimdi |
| İri | Büyük |
| Ufaklık | Küçük çocuk |
| Acep | Acaba |
| Yav | Yahu |
| Çörten | Çatı oluğu |
| Dam | Toprak çatı |
| Yüklük | Duvar içi dolap |
| Gubur | Mezarlık |
| Göçe | Yaylaya çıkma |
| Yaylak | Yazın çıkılan yüksek yer |
| Goca | Koca / Büyük |
| Çeç | Harman yığını |
| Dinek | Hayvan barınağı |
| Goyun | Koyun |
| İnekçe | Dana |
| Tike | Parça |
| Savurmak | Kovmak |
| Soku | Dibek |
| Çimmek | Yıkanmak |
| Gızan | Erkek çocuk |
| Avrat | Kadın |
| Heri | Evet |
| Yoksam | Yoksa |
| Zıkkım | Kötü şey / Beddua |
| Gadan | Bela / Sıkıntı |
| Uşak | Çocuk |
| Çimmeye gitmek | Yıkanmaya gitmek |
| İrince | Yeterince |
| Goyuvermek | Bırakmak |
| Dürümlemek | Sarmak |
| Sıpa | Eşek yavrusu |
| Çıtlamak | Hafif kırılmak |
🔤 Şive Özellikleri
🔹 1️⃣ Ses Yumuşaması
“k” → “g” (Koyun → Goyun)
“bana” → “baa”
“sana” → “saa”
🔹 2️⃣ Şimdiki Zaman Kullanımı
Gidiyorum → Gidiyom
Geliyorum → Geliyom
Yapıyoruz → Yapıyoz
🔹 3️⃣ Hitap ve Ünlemler
Gı / Gızan → Samimi hitap
Yav → Duygu vurgusu
Heri → Onay ifadesi
🏔️ Kültürel Yansıma
Ermenek ağzı; dağ köylerinin, yayla kültürünün ve Yörük yaşamının izlerini taşır. Şive, yalnızca bir konuşma biçimi değil; aynı zamanda aidiyet, samimiyet ve kültürel kimliğin göstergesidir.
Bugün genç kuşaklarda standart Türkçeye yakınlaşma görülse de, köylerde ve aile içinde bu ağız özellikleri yaşamaya devam etmektedir.